สหประชาชาติ

http://th.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B8%AA%E0%B8%AB%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%...

สหประชาชาติ หรือ ยูเอ็น (อังกฤษ: United Nations หรือ UN) เป็นองค์การระหว่างประเทศที่ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) มีสมาชิก 192 ประเทศ (เกือบทุกประเทศในโลก) สหประชาชาติเปิดรับสมาชิกที่เป็น "ประเทศรักสันติ" ซึ่งยอมรับพันธกรณีในกฎบัตรสหประชาชาติ ยอมรับในมติขององค์การ สามารถและปรารถนาที่จะให้พันธกรณีเหล่านั้นบรรลุผล สมัชชาใหญ่เป็นผู้รับรองการเป็นสมาชิกโดยอยู่ภายใต้การแนะนำของคณะมนตรีความมั่นคง สำนักงานใหญ่สหประชาชาติตั้งอยู่ ณ นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา (ดู สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ)

แฟรงคลิน ดี. รูสเวลต์ ตั้งชื่อองค์การนี้โดยหมายถึงสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่สอง ใช้อย่างเป็นทางการครั้งแรกในการลงนามปฏิญญาสหประชาชาติ ค.ศ. 1942 เพื่อทำให้สัมพันธมิตรยึดในหลักของกฎบัตรแอตแลนติก และสัญญาว่าจะไม่แยกไปเจรจาสันติภาพกับกองกำลังอักษะ เดิมสหประชาชาติใช้ชื่อในภาษาอังกฤษว่า United Nations Organization หรือ UNO แต่เปลี่ยนไปใช้ United Nations หรือ UN นับจากทศวรรษ 1950

ระบบสหประชาชาติอยู่บนพื้นฐานของ 6 องค์กรหลัก ได้แก่:

  • สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UN General Assembly)
  • คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UN Security Council)
  • คณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ (UN Economic and Social Council)
  • คณะมนตรีภาวะทรัสตีแห่งสหประชาชาติ (UN Trusteeship Council)
  • สำนักงานเลขาธิการแห่งสหประชาชาติ (UN Secretariat)
  • ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (International Court of Justice)

สารบัญ

ภูมิหลังและประวัติศาสตร์

แนวคิดการก่อตั้งสหประชาชาติเริ่มต้นขึ้นในระหว่างการประชุมของสัมพันธมิตรยามสงคราม เมื่อปี พ.ศ. 2486 (ค.ศ. 1943) ที่กรุงมอสโกและเตหะราน แฟรงคลิน ดี. รูสเวลต์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา เป็นผู้เสนอชื่อ "สหประชาชาติ (United Nations)" และเริ่มใช้อย่างเป็นทางการเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2485 (ค.ศ. 1942) ตามปฏิญญาสหประชาชาติ โดยใช้คำว่า "United Nations Fighting Forces" เมื่อกล่าวถึงกองกำลังพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่สอง

เดือนสิงหาคมถึงตุลาคม พ.ศ. 2487 (ค.ศ. 1944) ตัวแทนจากฝรั่งเศส สาธารณรัฐจีน สหราชอาณาจักร สหรัฐอเมริกา และสหภาพโซเวียต ได้เข้าร่วมประชุมเพื่อวางแผนการก่อตั้งองค์การระหว่างประเทศที่ดัมบาตัน โอกส์ ในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. การประชุมครั้งนั้นและครั้งต่อ ๆ มา ทำให้เกิดร่างวัตถุประสงค์ สมาชิกภาพ องค์กรต่าง ๆ และกระบวนการจัดการเพื่อนำไปสู่สันติภาพ ความมั่นคง ความร่วมมือทางเศรษฐกิจและสังคมในระดับสากล โดยแผนเหล่านี้ได้ผ่านการถกเถียงอภิปรายจากรัฐบาลและประชาชนจากทั่วโลก

สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ ณ นครนิวยอร์ก
สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ ณ นครนิวยอร์ก

การประชุมสหประชาชาติว่าด้วยองค์การระหว่างประเทศเริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) ที่นครซานฟรานซิสโก นอกจากรัฐบาลต่าง ๆ แล้ว องค์การนอกภาครัฐ เช่น สโมสรไลออนส์สากล ได้รับเชิญให้เข้าร่วมในการร่างกฏบัตรด้วย ตัวแทนจาก 50 ประเทศ ได้ลงนามในกฎบัตรสหประชาชาติเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน ยกเว้นโปแลนด์ที่ไม่สามารถส่งผู้แทนเข้าร่วมประชุมได้ แต่ได้รับการพิจารณาให้เป็นสมาชิกดั้งเดิม รวมเป็น 51 ประเทศ สหประชาชาติได้รับการสถาปนาอย่างเป็นทางการในวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) หลังจากกฎบัตรผ่านการอนุมัติจากสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคง 5 ประเทศ ได้แก่ สาธารณรัฐจีน ฝรั่งเศส สหภาพโซเวียต สหราชอาณาจักร และสหรัฐอเมริกา รวมถึงเสียงข้างมากของประเทศภาคี 46 ประเทศ

อาคารสำนักงานใหญ่สหประชาชาติก่อสร้างขึ้นบนที่ดินใกล้แม่น้ำอีสต์ในนครนิวยอร์ก เมื่อพ.ศ. 2492-2493 บริจาคโดยจอห์น ดี. ร็อกกีเฟลเลอร์ จูเนียร์ ด้วยมูลค่า 8.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และออกแบบโดยออสการ์ นีไมเออร์ สถาปนิกชาวบราซิล สำนักงานใหญ่สหประชาชาติเปิดทำการเมื่อวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2494 นอกจากนี้ยังมีสำนักงานตัวแทนที่สำคัญตั้งอยู่ในกรุงเจนีวา กรุงเฮก กรุงเวียนนา ฯลฯ

ประเทศผู้ก่อตั้งสหประชาชาติมีความหวังอย่างเต็มเปี่ยมว่าจะมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนให้เกิดความมั่นคงร่วมกัน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดกรณีพิพาทระหว่างชาติต่าง ๆ อันจะนำไปสู่สงครามในอนาคต อย่างไรก็ตามความมุ่งหวังดังกล่าวยังคงไม่สามารถเป็นจริงได้ การแบ่งแยกของประเทศต่าง ๆ ในโลกที่เกิดขึ้นในช่วงสงครามเย็นตั้งแต่ราวปี พ.ศ. 2490 ถึง พ.ศ. 2534 ทำให้การเจรจาตกลงเพื่อรักษาสันติภาพเป็นไปอย่างยากลำบาก หลังสงครามเย็นขณะที่ความขัดแย้งทางทหารยังคงมีอยู่ทั่วโลก สหประชาชาติกลายเป็นความหวังที่จะช่วยพิทักษ์สันติภาพและความร่วมมือกันในโลก นอกจากนั้นการล่มสลายของสหภาพโซเวียตทำให้สหรัฐอเมริกากลายเป็นมหาอำนาจสูงสุดของโลก และทำให้สหประชาชาติต้องเผชิญกับความท้าทายใหม่ ๆ (ดู สหรัฐอเมริกากับสหประชาชาติ)

อ้างอิง

    ดูเพิ่ม

    • หมวดหมู่:องค์การชำนัญพิเศษของสหประชาชาติ

    ลิงก์ภายนอก

    • สหประชาชาติ
    • สหประชาชาติในประเทศไทย


    ป้ายบอกทาง